၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ေမလဆန္းအတြင္းက တိုက္ခတ္ခဲ့သည့္ နာဂစ္မုန္တိုင္းေၾကာင့္ ေနအိမ္ေခါင္မိုး အုတ္ၾကြတ္ျပားမ်ား က်ဳိးပဲ့ပ်က္စီးခဲ့သျဖင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္က ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ႏုိဝင္ဘာလလယ္မွစ၍ ယခုလအတြင္း အၿပီးသတ္ ျပဳျပင္ရန္ ခြင့္ျပဳခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ အိမ္အေမြဆိုင္ အျငင္းပြားခဲ့ေသာ ဦးေအာင္ဆန္းဦးက သူ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ မပါရွိဘဲ ျပဳျပင္သည္ဟုဆုိကာ စည္ပင္သို႔ ကန္႔ကြက္ရာမွ ဒီဇင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္ အိမ္ျပင္မႈ ရပ္နားခဲ့ရသည္။ ယခုလ ၆ ရက္ေန႔တြင္မူ ဦးေအာင္ဆန္းဦး၏ တားဝရမ္း ေလွ်ာက္ထားမႈအား တိုင္းတရား႐ုံးက ပယ္ခ်ပစ္ခဲ့သည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မိခင္ ေဒၚခင္ၾကည္သည္ ၁၉၆ဝ ခုႏွစ္တြင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံ၌ ျမန္မာသံအမတ္ၾကီးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနစဥ္ ျမန္မာဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုက ကိုလိုနီေခတ္ကတည္းက တည္ေဆာက္ခဲ့သည့္ ယခုေနအိမ္ကို ေပးအပ္ခဲ့သည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္ေရာက္လာသည့္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကတည္းက ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းရွိ ယခုေနအိမ္၌ပင္ ေနထိုင္ခဲ့သည္။ နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ )
္
“ျပန္ေျပာရင္ အာဏာပိုင္ တရပ္ရပ္ သုိ႔မဟုတ္ ၀န္ထမ္းတဦးဦးသည္ ဥပေဒအရ လုပ္ရမယ္ဆုိတဲ့ တာ၀န္ကုိ မလုပ္ဘဲ ပ်က္ကြက္ေနလို႔ရွိရင္ အဲဒီမွာ နစ္နာသူက ေနျပည္ေတာ္ တရား႐ုံးကုိ သြားၿပီးေတာ့ အဲဒီတာ၀န္ကုိ လုပ္ေဆာင္ေပးေစဆုိတဲ့ ဒီဂရီကုိ ခ်ေပးပါ၊ အမိန္႔ေပးပါဆုိၿပီး ေလွ်ာက္တာ။”
ဒါ့အျပင္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒအရ စစ္အစုိးရ ျပ႒ာန္းခဲ့တဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူေရးကုိလည္း ပ်က္ကြက္ခဲ့တာေၾကာင့္ အေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ NLD ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ေရႊနဲ႔ CEC အဖြဲ႕၀င္ ဦးဉာဏ္၀င္းအပါအ၀င္ အေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၂၆ ေယာက္ တုိ႔က စစ္အစိုးရကို ပုဒ္မ ၄၂ နဲ႔ တရားစြဲဆုိလုိက္တယ္လို႔လည္း ဦးၾကည္၀င္းက အခုလို ဆက္ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။
“ဒီတခါက်ေတာ့ ၄၂၊ ႁမြက္ဟ ေၾကညာေပးဖို႔ Declaratory Decree ေပါ့၊ အဲဒါကို စြဲတာ။ ဘာကို ႁမြက္ဟေစခ်င္တာလဲ ဆုိေတာ့ သူတို႔သည္ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္က နအဖကပဲ၊ န၀တေပါ့ဗ်ာ အဲဒီအခ်ိန္က၊ ဒါေပမဲ့ နအဖကပဲ ဆက္ခံတာ၊ အဲေတာ့ ဒီအစိုးရကပဲ က်င္းပျပဳလုပ္တဲ့ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူေတြက သူ႔မဲဆႏၵနယ္နဲ႔သူ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္လုိက္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ တနည္းအားျဖင့္ ဒီကေန႔ထိေအာင္ တရား၀င္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ အေၾကာင္းကို ႁမြက္ဟေၾကညာပါ။ ဒါပဲ။
“ႁမြက္ဟေၾကညာ ၄၂ အရ စြဲရင္ သူက ဆက္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ဳိးဆက္ သက္သာခြင့္ကို ေတာင္းရမယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ဳိးဆက္ သက္သာခြင့္က လႊတ္ေတာ္ကို ေခၚေပးပါ၊ ေစာေစာကေျပာတဲ့ ပုဒ္မနဲ႔ အဲဒီလို ျပန္ၿပီး စြဲထားတယ္။”
ဒီေန႔ အခုလို တရားစြဲဆုိမႈကို ဗဟိုတရား႐ုံးမွာ တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ဒီအမႈကို လက္ခံ၊ မခံ ဆုိတာကိုေတာ့ မနက္ျဖန္ ေသာၾကာေန႔မွာ သိရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဦးၾကည္၀င္းက ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ( ဗီြအိုေအ )
၂၀၁၀ အတြက္ Human Rights Watch အဖြဲ႕ႀကီးက ဂုဏ္ျပဳတဲ့ အႏုပညာရွင္ေတြထဲမွာ ကာတြန္းဆရာ ဟန္ေလးကို Hellman/Hammett ဆုေပးဖုိ႔ ေရြးခ်ယ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ေတြ႕ဘ၀ေတြကုိ ထင္ဟပ္ေစတဲ့ ကာတြန္းေတြကို ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ ကာတြန္း ဟန္ေလးရဲ႕ လက္ရာဟာ အႏုပညာ ေျမာက္သလုိ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ အေကာင္းဆုံး ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္သူမုိ႔ ဒီဆုကို ထုိက္ထုိက္တန္တန္ ေရြးခ်ယ္ ေပးအပ္ခဲ့တာလို႔ Human Rights Watch က ဆုေရြးခ်ယ္ေရး အဖြဲ႕ရဲ႕ ထုိင္းအေျခစုိက္ တာ၀န္ခံ ေဒးဗစ္ မက္သီစင္က ေျပာပါတယ္။
“ဒီဆုအတြက္ က်ေနာ္တို႔ သူ႔ကုိ ေရြးခ်ယ္ရတာက သူဟာ ဒီဆုအတြက္ တကယ့္ကုိ ထုိက္တန္တဲ့သူ၊ ေျပာရရင္ အရသင့္ဆုံး ျမန္မာ ကာတြန္းဆရာ တေယာက္ပါ။ သူ႔ရဲ႕ ကာတြန္းေတြဟာ ႏုိင္ငံေရးကုိ သေရာ္တာ၊ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေ၀ဖန္ခ်က္ေတြ ျဖစ္ေန႐ုံတင္ မကပါဘူး၊ တကယ့္ကို အႏုပညာ ေျမာက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ေတြ႕ ႀကဳံေနရတဲ့ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ လူမႈေရးေတြကုိလည္း ေသေသခ်ာခ်ာ ေဖာ္ျပႏုိင္ပါတယ္။ သူ႔အႏုပညာနဲ႔ ဒီလုိ ေဖာ္ျပႏုိင္တာေတြေၾကာင့္ ဒီဆုနဲ႔ တကယ့္ကုိ ထုိက္တန္ပါတယ္။”
အခုလို ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႕ႀကီးက ဂုဏ္ျပဳ ေရြးခ်ယ္တာ ခံခဲ့ရတဲ့အတြက္ ဂုဏ္ယူမိတယ္လို႔ ကာတြန္းဆရာ ဟန္ေလးက ေျပာပါတယ္။
“ကုိယ္လုပ္တဲ့ အလုပ္က လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈကို တဘက္တလမ္းက အေထာက္အကူ ျပဳတယ္ဆိုေတာ့ နည္းနည္း ကိုယ့္ကုိယ္ကို ဂုဏ္ယူမိပါတယ္။ ကုိယ့္ကုိ သူမ်ားက အသိအမွတ္ ျပဳတယ္ဆုိေတာ့ ၀မ္းလည္း သာတာေပါ့။ က်ေနာ္ ထင္လည္း မထင္ထားဘူးေလ။”
သူဟာ ရန္ကုန္ ပန္းခ်ီ၊ ပန္းပု အႏုပညာေက်ာင္းမွာ ပညာသင္ၾကားခဲ့ၿပီး ပန္းခ်ီပညာကို ပန္းခ်ီ ဦးသုခ၊ ဦးဘလုံေလး၊ ဦးအမ္တင္ေအးနဲ႔ ဦးဘၾကည္တုိ႔ဆီမွာ ပညာဆည္းပူးခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ကာတြန္းပညာကုိေတာ့ ငယ္စဥ္ကတည္းက ၀ါသနာပါၿပီး ဖခင္ျဖစ္သူရဲ႕ အားေပးမႈနဲ႔ ကာတြန္း ေရႊမင္းသားဆီက နည္းပညာေတြ သင္ယူခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ကာတြန္း ဟန္ေလးဟာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ေနာက္ပုိင္းကစၿပီး စာနယ္ဇင္းေတြအတြက္ ႀကိဳးၾကားႀကိဳးၾကား ကာတြန္းေတြ ေရးသားခဲ့ေပမဲ့ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေနာက္ပုိင္းကစၿပီး ပုံမွန္ ေရးျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ဒီပဲယင္း အေရးအခင္း ကာတြန္းေရးပါတယ္၊ ရွမ္းသတင္းစဥ္မွာ တင္လုိက္ေသးတယ္။ ရွမ္းသတင္းစဥ္ကေနၿပီး ဦးေက်ာ္ဇံသာနဲ႔တူတယ္၊ အဲဒီတုန္းက ဘီဘီစီမွာ၊ အဲဒီကာတြန္းအေၾကာင္း ေျပာလိုက္ေတာ့ က်ေနာ္ ေတာ္ေတာ္ အားရွိသြားတယ္။ ဆက္ၿပီးလည္း ေရးျဖစ္လာတယ္။ ေနာက္ ကုိသန္းလြင္ထြန္းနဲ႔ ေတြ႕ေတာ့ ကိုဟန္ေလးတဲ့၊ ခင္ဗ်ား Cartoonist ဆက္လုပ္ပါဗ်ာတဲ့၊ အဲဒါနဲ႔ ကာတြန္းဆြဲျဖစ္သြားတယ္၊ ေရးျဖစ္သြားတယ္၊ ဒီအခ်ိန္ထိေပါ့။
“ေတာ္ေတာ္ေတာ့ ခံစားရတယ္ဗ်။ ဘယ္လိုေျပာမလဲ၊ ဘာမွမဟုတ္တာေလးနဲ႔ကုိ ျပစ္မႈ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ႀကီးေတြ သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ ဖိႏွိပ္ေနတာ၊ စိတ္မေကာင္း ေတာ္ေတာ္ျဖစ္တယ္။ အမွန္ က်ေနာ့္အလုပ္က သတင္းနဲ႔ ပတ္သက္ေနတာကုိး။ ႏုိင္ငံေရးကာတြန္း ေရးစားေနတဲ့ လူတေယာက္က သတင္းနဲ႔ အၿမဲတမ္း ပတ္သက္ေနတယ္။ အဲေတာ့ သတင္းေတြ တက္နားေထာင္လုိက္ရင္ စိတ္မခ်မ္းသာတာခ်ည္း၊ ဒီ ၈၈ ေနာက္ပုိင္း ပိုၿပီးေတာ့ ဆုိးလာတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြ မဂၤလာယူေနတဲ့ သႀကၤန္အခ်ိန္မွာေတာင္မွ အဲဒီလုိ သတင္းဆုိးေတြ ထြက္ေနတယ္ဆုိေတာ့ ေကာင္းမယ့္သတင္းေတြ ရွားသြားၿပီထင္တယ္၊ က်ေနာ္ထင္တယ္ မရွိသေလာက္ ျဖစ္သြားမယ္၊ ဒီအစိုးရ ဒီအတုိင္း ဆက္ရွိေနမယ္ဆုိရင္။”
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနၿပီး သူ အခုလုိ ေဖာ္ျပခြင့္ ရတာဟာ တစိတ္တပုိင္းပဲ ရွိပါေသးတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ကာတြန္းဆရာ ကုိဟန္ေလးကို လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ႀကီးက အခုလို ဂုဏ္ျပဳဆု ေပးခဲ့တာဟာ ထုိက္တန္တယ္လို႔လည္း ျမန္မာစာေပ အႏုပညာရွင္ ဆရာဦး၀င္းေဖက ေျပာပါတယ္။
“အလြန္၀မ္းသာစရာ ေကာင္းတယ္၊ အလြန္ထုိက္တန္တဲ့ ဆုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကုိဟန္ေလးက ကာတြန္းဆရာတေယာက္ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း လူ႔အေျခခံ အခြင့္အေရးမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကာတြန္းေတြ ေရးတဲ့အခါ အလြန္သိကၡာရွိတဲ့၊ ကာတြန္းအႏုပညာရဲ႕ ထိန္းသိမ္းအပ္တဲ့ က်င့္၀တ္ အေျမာက္အျမားကို ထိန္းသိမ္းၿပီးေတာ့ ယဥ္ယဥ္ေက်းေက်းနဲ႔ သိကၡာရွိရွိေရးတဲ့ ကာတြန္းဆရာ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီဆုနဲ႔ အလြန္ထုိက္တန္တယ္။ သူဟာ အေရအတြက္အရ လည္းေကာင္း၊ အရည္အေသြးအရ လည္းေကာင္း၊ တကယ္ ဒီဆုနဲ႔ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ကာတြန္းဆရာတေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။”
၂၀၀၉ ခုႏွစ္အတြက္ Hellman/Hammett ဆုကို အခုထိ အက်ဥ္းက်ခံေနရတဲ့ ကဗ်ာဆရာ ေစာေ၀ အျပင္ ကြယ္လြန္သူ ကဗ်ာဆရာႀကီး ဦးတင္မုိးကုိလည္း ၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွာ ဂုဏ္ျပဳ ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ ( ဗီြအိုေအ )
“EU ရဲ႕ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဒီကေန႔ ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္အစုိးရက ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ မတ္လထဲမွာတုန္းက ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ဥပေဒေတြဟာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈ အေျခခံေတြ မရွိတာမုိ႔ အလြန္အမင္း စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္မိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာၾကပါတယ္။
“ဒီႏွစ္ေႏွာင္းပုိင္း က်င္းပဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြေတြဟာ အမ်ားက လက္ခံႏုိင္မယ့္ အေျခအေနေတြျဖစ္ဖုိ႔၊ ပြင့္လင္းျမင္သာၿပီး အားလုံး ပါ၀င္ႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ျဖစ္ေစဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့ ေျခလွမ္းေတြကုိ လွမ္းၾကဖုိ႔ လုိတဲ့အေၾကာင္းကုိလည္း ေျပာခဲ့တာပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကုိ လႊတ္ေပးဖုိ႔ကိုလည္း ဥေရာပေကာင္စီက ေတာင္းဆုိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။”
ျမန္မာစစ္အစုိးရရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးအရ တုိးတက္ေအာင္ မလုပ္ႏုိင္တာေတြေၾကာင့္ EU က ျမန္မာစစ္အစုိးရအေပၚ စီးပြားေရးအရ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ၊ စစ္အစုိးရ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိေတြကုိ ျပည္၀င္ခြင့္ဗီဇာ တားျမစ္တာေတြ အပါအ၀င္ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ခ်မွတ္ထားတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြမွာ တုိးတက္မႈေတြ မျမင္ရတာမုိ႔ ဒီလုိ ျပစ္ဒဏ္ခတ္မႈေတြကုိ ေနာက္ထပ္ သက္တမ္းတုိးသြားဖုိ႔ အတြက္လည္း EU က ဆုံးျဖတ္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာခြင့္ရသူက ဆုိပါတယ္။
“လတ္တေလာ EU က ခ်မွတ္ထားတဲ့ ကန္႔သတ္မႈေတြကုိ ေနာက္ထပ္ တႏွစ္တုိးဖုိ႔ လုိမယ္လုိ႔ သေဘာရၾကပါတယ္။ ဥေရာပေကာင္စီ အေနနဲ႔ ဒီကန္႔သတ္မႈေတြကုိ တုိးတက္မႈေတြ ရွိလာရင္ ရွိလာတဲ့အေပၚ မူတည္ၿပီး ျပန္လည္ သုံးသပ္ဖုိ႔၊ ျပင္ဆင္ဖုိ႔အတြက္ အသင့္ရွိေနတယ္ ဆုိတာကုိလည္း အေလးထား ေျပာခဲ့ၾကတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံက စစ္မွန္တဲ့ တုိးတက္မႈေတြအေပၚမွာ တုံ႔ျပန္သြားဖုိ႔ EU က အသင့္ ရပ္တည္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။”
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရးအရ တုိးတက္မႈေတြ ရွိလာေစဖုိ႔၊ စစ္အစုိးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးမႈေတြ၊ တုိက္တြန္းမႈေတြ လုပ္ႏုိင္ဖုိ႔ EU က ျမန္္မာႏုိင္ငံ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ပီယာ႐ုိ ဖက္ဆီႏုိ (Piero Fassino) ကုိ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ကတည္းက ခန္႔အပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ေပမဲ့ စစ္အစုိးရနဲ႔ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံမႈေတြကေတာ့ မလုပ္ႏုိင္သေလာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ EU အေနနဲ႔ ဆက္သြယ္ စကားေျပာဆုိတာေတြ လုပ္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ကုိလည္း EU က အခု ထပ္မံေတာင္းဆုိခဲ့တဲ့ အေၾကာင္း ဥေရာပေကာင္စီက လက္ေထာက္ ေျပာခြင့္ရသူ မာယာ ကုိဂ်ီယန္ခ်ီခ်ီက ေျပာပါတယ္။
“EU ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ပီယာ႐ုိ ဖက္ဆီႏုိ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္မယ့္ လုပ္ငန္းေတြကုိလည္း ဥေရာပေကာင္စီက ခုိင္ခုိင္မာမာ ပ့ံပုိးေပးထားၿပီး ျမန္မာစစ္အစုိးရဘက္က သူနဲ႔ အျပည့္အ၀ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားဖုိ႔ အတြက္လည္း ဖိတ္ေခၚခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။”
အခုအခါ EU က ျမန္မာႏုိင္ငံက ေရြးေကာက္ပဲြ အႀကိဳကာလ အေျခအေနေတြကုိ အကဲခတ္ႏုိင္ဖုိ႔ အဖဲြ႕တခု ေစလႊတ္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဥေရာပ၊ ျမန္မာ႐ုံး ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးဟန္ေညာင္ေ၀ကေတာ့ EU က ေမွ်ာ္လင့္ထားသလုိ ကုိယ္စားလွယ္ အဖဲြ႕တခု ေစလႊတ္ခြင့္ရဖုိ႔ အလားအလာေတြကေတာ့ သိပ္မျမင္ရဘူးလုိ႔ ထင္ျမင္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။
“ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သိတဲ့အတုိင္း နအဖက သူ႔ကုိ ႏုိင္ငံတကာက အႀကံလာေပးတယ္၊ လာေျပာတယ္ဆုိ သိပ္မႀကိဳက္ဘူး။ သူမတတ္ႏုိင္မွဘဲ သူက လက္ခံတယ္ေလ။ ဆုိေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ မတုိင္ခင္ကေတာ့ သူ႔အေနနဲ႔ လက္ခံဖို႔ က်ပ္မယ္လို႔ ထင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ သူတို႔က ဒီေရြးေကာက္ပြဲကုိ အေႏွာင့္အယွက္ မရွိဘဲ သူႀကိဳက္သလုိ လုပ္သြားခ်င္တယ္။”
ဥေရာပ၊ ျမန္မာ႐ုံး ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးဟန္ေညာင္ေ၀ ေျပာျပသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြကို ျမင္ေတြ႕လိုတဲ့ EU ဥေရာပ သမဂၢ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ သက္ဆုိင္သူ ပုဂၢိဳလ္ေတြ အားလုံးနဲ႔ ေတြ႕ဆုံ စကားေျပာဆုိတာေတြ လုပ္သြားဖုိ႔ အဆင္သင့္ ရွိေနသလုိ စစ္အစုိးရ အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈေတြကုိ ပုိမို လုပ္ေဆာင္သြားဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔လည္း လူဇင္ေဘာ့ဂ္မွာ က်င္းပတဲ့ ဥေရာပသမဂၢ (EU) ရဲ႕ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြက ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ( ဗီြအိုေအ )
CEC အဖဲြ႔ဝင္ ဦးဝင္းတင္က “လူမႈေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္မယ္ဆိုတာက က်ေနာ္တို႔က ႏိုင္ငံေရးပါတီဗ်ာ။ ဆိုေတာ့ လူထုကို မ်က္ႏွာမူတဲ့ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ဖို႔လိုတယ္။ လူေတြအေနနဲ႔ ေန႔စဥ္ၾကံဳေတြ႔ေနတဲ့ မတရားမႈေတြ ရပ္ေပးသင့္တာ ရပ္ေပးမယ္။ ဦးေဆာင္မႈ ေပးသင့္တာ ေပးမယ္။ ကန္႔ကြက္သင့္တာ ကန္႔ကြက္မယ္။ ဒါေတြက လူထုလုပ္ငန္းေတြ ျဖစ္တယ္။ ႐ံုးေတြ၊ ႒ာနေတြ မရွိဘူးဆိုရင္ လူထုထဲကို ဆင္းမွာပဲ။ လူထုေတြထဲမွာ ႏိုင္ငံေရး ရွာမယ္။ လက္ရွိလုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ကိုက္ညီတာေတြ ရွိရင္လည္း ရွိမယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ ခိုင္မာတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ေတြ႔ရင္လည္း ေတြ႔မယ္။ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္ရင္လည္း ျဖစ္မယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔က လူထုၾကားထဲကို ဆင္းၾကမယ္၊ လုပ္ၾကမယ္” ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
အစည္းအေဝးသို႔ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ခံေနသည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ က်န္းမာေရးအရ ပါတီဥကၠ႒ ဦးေအာင္ေရႊ၊ အတြင္းေရးမႉး ဦးလြင္၊ CEC အဖဲြ႔ဝင္ ဦးလြန္းတင္တို႔မွအပ က်န္ရွိသည့္ CEC အဖြဲ႔ဝင္ ၁၆ ဦး တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။
NLD ႐ံုးမ်ားတြင္ တပ္ဆင္ထားသည့္ ပါတီဆိုင္းဘုတ္ႏွင့္ အလံမ်ားကို ပါတီဝင္မ်ားက ျဖဳတ္သိမ္းျခင္းမျပဳရန္လည္း အစည္းအေဝးက ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။
ဦးဝင္းတင္က ''က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ႐ံုးဖြင့္လို႔ ရရင္ဖြင့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရအေနနဲ႔ ႐ံုးပိတ္ရမယ္ဆိုရင္၊ ေသာ့ခတ္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔က ဘာမွ မတတ္ႏိုင္ဘူး။ ဒါေတာ့ သူတို႔က ေသာ့ခတ္လို႔ ရတာကိုး။ က်ေနာ္တို႔က ႐ံုးမပိတ္ဘူး၊ အလံျဖဳတ္မခ်ဘူး၊ ဆိုင္းဘုတ္ျဖဳတ္မခ်ဘူး” ဟု ေျပာဆိုသည္။
လာမည့္လ ၆ ရက္ေန႔တြင္ ပါတီသက္တမ္းကုန္မည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ဆိုင္းဘုတ္ႏွင့္ အလံအား ျဖဳတ္မခ်ရန္ ပါတီ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူမ၏ ေရွ႕ေနမ်ားႏွင့္ ယခုလ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ေတြ႔ဆံုစဥ္ သေဘာထား ေပးခဲ့ေသးသည္။
တႏိုင္ငံလံုးတြင္ တိုင္း/ျပည္နယ္ႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္႐ံုးမ်ား အပါအဝင္ စုစုေပါင္း ႐ံုး ၃ဝဝ ေက်ာ္ တည္ရွိရာ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္ ေမလ ဒီပဲယင္းျဖစ္ရပ္ေနာက္ပိုင္း စစ္အစိုးရက အားလံုးကို ပိတ္ပစ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၿပီးခဲ့သည့္လ ၈ ရက္ေန႔မွ စတင္၍ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ ဥပေဒမ်ား ထုတ္ျပန္အၿပီး NLD ႐ံုး ၁ဝဝ ေက်ာ္ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ခြင့္ ျပဳခဲ့သည္။
အစည္းအေဝး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အေသးစိတ္ကို လာမည့္ရက္ပိုင္းအတြင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာသြားမည္ဟု သိရသည္။ နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ)
“ လူငယ္ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းေတြ ဖြင့္မယ္။ ဝါးအစည္း ေျပမသြားေအာင္၊ စနစ္တက် စုစည္းထားႏိုင္ေအာင္လို႔ ဒါကို ေဆာင္ရြက္ညႇိႏႈိင္း လုပ္ေဆာင္တာပါ။ ျပည္နယ္စည္းကေနၿပီးေတာ့ ရပ္ေက်းေတြေရာ၊ ၿမိဳ႕နယ္က လူေတြေရာကို အစည္းအေဝး ေခၚထားေတာ့ တက္ေရာက္လာတဲ့ အဖြဲ႔ဝင္ေတြကို ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းျပတယ္။ ေဆြးေႏြးမႈေတြ၊ ညႇိႏႈိင္းမႈေတြ ရွိရမယ္။ အဖြဲ႔အစည္းကေတာ့ ပ်က္သြားတာ မဟုတ္ဘူး။ ဖြဲ႔စည္းပံုကေတာ့ ဒီအတိုင္းပဲ ရွိရမယ္။ ေဆာင္ရြက္စရာရွိတာကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားမယ္” ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
လာမည့္လ ၆ ရက္ေန႔ ပါတီသက္တမ္း ကုန္ၿပီးေနာက္ အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး၊ HIV/AIDS ေဝဒနာသည္မ်ား ေစာင့္ေရွာက္ေရး အပါအဝင္ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လုပ္ရန္အတြက္ ရည္ရြယ္ထားေၾကာင္း မႏၲေလးတိုင္း NLD လူငယ္တဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
“ပါတီအေနနဲ႔ ေရွ႕လာမယ့္ အနာဂတ္မွာ ပါတီဆိုင္းဘုတ္ မရွိေပမယ့္ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ လုပ္ေဆာင္ေနက် လုပ္ငန္းေတြကို ဆက္လုပ္သြားမယ္၊ ပါတီမွာ လက္ရွိထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ အဆင့္ေတြအတိုင္း ဆက္လုပ္မယ္။ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြမွာရွိတဲ့ ပါတီဝင္ေတြကလည္း လက္ရွိ ပါတီမွာ ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ အဆင့္ေတြအတိုင္းပဲ ဆက္လုပ္သင့္တဲ့ ပါတီလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ဆက္လုပ္သြားဖို႔၊ ပါတီဝင္ေတြနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းတိုင္းပင္ၿပီး လုပ္သြားႏိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္” ဟု သူကေျပာသည္။
အင္အားအေကာင္းဆံုးအခ်ိန္က ပါတီဝင္ ၂၂ သန္းအထိ ရွိခဲ့ေသာ အန္အယ္ဒီတြင္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္မွ ၃၅ ႏွစ္အထိ လူငယ္ဟု သတ္မွတ္ထားကာ ပါတီ၏ဆံုးျဖတ္ခ်က္တြင္ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈရွိေသာ အင္အားစုတစုျဖစ္သည္။ အျခားေသာ တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားကိုလည္း လူငယ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား လွည့္လည္ရန္ ျပင္ဆင္ထားသည္။
ပါတီဖ်က္သိမ္းခံရလ်ွင္ စုစုစည္းစည္းျဖင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား ျပဳလုပ္ေရး မည္သုိ႔ျပဳလုပ္မွာလဲဆိုသည္က ပါတီဝင္မ်ားေရာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူမ်ားအၾကား စိတ္ဝင္စားမႈျဖစ္ေနခဲ့သည္။
တရားမ်ွတမႈမရွိေသာ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒမ်ားေၾကာင့္ ပါတီအား ျပန္လည္၍ မွတ္ပံုမတင္ရန္ ၿပီးခဲ့သည့္လ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ NLD ႐ုံးခ်ဳပ္၌ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီ CEC ႏွင့္ ျပည္နယ္/တိုင္း ဗဟိုဦးစီးအဖဲြ႔ CC အဖဲြ႔ဝင္မ်ား တညီတညြတ္တည္း ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ)
”အိပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္ဆိုေတာ့ တခ်ိဳ႕ကလည္း စြတ္က်ယ္နဲ႔၊ တခ်ိဳ႕ကလည္း ေဘာင္းဘီတိုေတြနဲ႔ ပါသြားတယ္” ဟု အိမ္နီးခ်င္း တဦးက မဇၩိမသို႔ ေျပာသည္။
အဖမ္းခံရသူမ်ားမွာ ကိုဗိုလ္ဗိုလ္သိန္း၊ ကိုေသာင္းထိုက္ဦး၊ ကိုတင္ထြန္း၊ ကိုစိုးမိုးေက်ာ္၊ ကိုေစာယဥ္ရွင္၊ ကိုေသာ္ဇင္ႏွင့္ ကိုေအာင္ေအာင္တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။
ရဲက ေနာက္ထပ္ လူဖမ္းပြဲအတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ဆက္လက္ျပဳေနရာ အနည္းဆံုး တဦးကို သဲၾကီးမဲၾကီး ရွာေနသည္ဟု သိရသည္။ ရဲက ရွာေဖြေနသူတြင္ ကိုေက်ာ္ေမာင္ဦးဆိုသူ ပါဝင္သည္ဟု သိရသည္။
ရပ္ကြက္ အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ နီးစပ္ေသာ အိမ္နီးခ်င္းမ်ား ျပန္ေျပာျပခ်က္အရ အဖမ္းခံရသူမ်ားမွာ အသက္ ၂၀ ေက်ာ္မ်ားႏွင့္ အသက္ ၃၀ ပတ္ဝန္းက်င္မ်ားျဖစ္ၾကျပီး ယခင္ သီတင္းပတ္ကတည္းက ရဲက ေစာင့္ၾကည့္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။
”သူတို႔ ဒီရပ္ကြက္ထဲ ေနတာၾကာၿပီး၊ ရပ္ကြကထဲ ခိုက္ရန္ ျဖစ္ပြားတာေတာ့ မၾကားဖူးဘူး”ဟု အိမ္နီးခ်င္းတဦးက ေျပာသည္။
သၾကၤန္တြင္း ရန္ကုန္ျမိဳ႔ ကန္ေတာ္ၾကီး X2O ေရကစားမ႑ပ္ေရွ႔ ေပါက္ကြဲမႈသံုးခု ဆက္တိုက္ ျဖစ္ပြားျပီးေနာက္ ရဲ၏ ေခၚယူစစ္ေဆးမႈမ်ားႏွင့္ ဖမ္းဆီးမႈသတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာေနသည္။
သတင္းေထာက္ ဦးေဇယ်ႏွင့္ သူ၏သားျဖစ္သူ ကိုစည္သူေဇယ်တို႔ကို ေပါက္ကြဲမႈ ျဖစ္ပြားေသာ ေနရာမ်ားကို ဓာတ္ပံု႐ိုက္မႈျဖင့္ ဧျပီ ၁၇ ရက္ေန႔က ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။
စံုစမ္း စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ ပါဝင္ခဲ့ေသာ စစ္အင္ဂ်င္နီယာ တဦး အေျပာအရ လူအုပ္ထဲ လက္ပစ္ဗံုး သံုးလံုး ပစ္သြင္းခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဆိုေသာ ေပါက္ကြဲမႈမ်ားေၾကာင့္ စစ္ဘက္ အရာရွိမ်ားႏွင့္ ျပည္ထဲေရးေအာက္ရွိ ရဲႏွင့္ လံုျခံဳေရးဝန္ထမ္းမ်ား၊ ၾကံ့ခိုင္ဖြံ႔ျဖိဳးေရး အသင္းဝင္မ်ား အပါအဝင္ လူ ၁၀ ဦးေသဆံုးကာ ၁၇၀ ခန္႔ ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့သည္။ ခ်င္းမိုင္ (မဇၩိမ)
ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာဟာ တုိင္းတပါးရဲ႕ လက္ထဲကုိ ေရာက္တဲ့ အျဖစ္မ်ဳိးနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ ရင္ဆုိင္ေနၾကရတယ္လုိ႔ ကာလီဖုိးနီးယားျပည္နယ္က ရီပတ္ဘလီကန္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ေဒနာ ႐ုိရာဘာကာက ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ ဒါ့အျပင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သယံဇာတေတြ ခုိးယူေန႐ုံမကဘဲ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သူ႔လက္ခံ ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံ ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ သိမ္းသြင္းေနတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
“တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဟာ ျမန္မာလူထု လက္ထဲကေန တုိင္းျပည္ကုိ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ လုယူေနပါတယ္။ အဲဒီလုိ မတရားသျဖင့္ ရယူႏုိင္ဖုိ႔ အတြက္လည္း ကုိယ့္တုိင္းျပည္အေပၚ သစၥာေစာင့္သိဖုိ႔ထက္ မိမိအာဏာ တည္ၿမဲေရးကုိသာ ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အကူအညီ အေထာက္အပံ့နဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။
“ဒါေၾကာင့္ တုိင္းျပည္ကုိ ကယ္တင္လုိစိတ္ရွိတယ္၊ စစ္မွန္တဲ့ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရးကုိ လုပ္ေဆာင္လုိၾကတယ္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံႀကီး တုိင္းတပါး လက္ေအာက္ခံႏုိင္ငံ ျဖစ္မသြားေစခ်င္ဘူး ဆုိရင္ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ ရွိသူေတြနဲ႔ လြတ္လပ္မႈကုိ လုိလားၾကတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ အေနနဲ႔ အာဏာရွင္ေတြကုိ ဆန္႔က်င္ တုိက္ထုတ္ႏုိင္ဖုိ႔ အားလုံး တညီတၫြတ္တည္း ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”
တုိင္းျပည္ကုိ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ဖိႏွိပ္ အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့တဲ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြကုိ တုိက္ထုတ္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ လက္နက္ကုိင္ တုိင္းရင္းသား အင္အားစုေတြ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုေတြနဲ႔ တျခား မ်ဳိးခ်စ္ပုဂၢဳိလ္ေတြ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ၾကဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လုိ႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ တပ္မေတာ္အတြင္းက မ်ဳိးခ်စ္ အရာရွိ၊ အရာခံ၊ အၾကပ္၊ တပ္သားေတြ အေနနဲ႔လည္း ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကုိ ပုန္ကန္ တုိက္ထုတ္ၾကဖုိ႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္က ေတာင္းဆုိလုိက္ပါတယ္။
“အတုိက္အခံ အင္အားစုေတြကလည္း ဂုဏ္သေရ ျပည့္၀ၿပီး ျပည္သူနဲ႔ တုိင္းျပည္အက်ဳိးကုိ ေရွး႐ႈတဲ့ တပ္မေတာ္ႀကီး ျဖစ္လာဖုိ႔ ဆႏၵရွိေနၾကတဲ့ စစ္တပ္အတြင္းက မ်ဳိးခ်စ္ရဲေဘာ္ေတြနဲ႔ လက္တြဲ လုပ္ေဆာင္ၾကဖုိ႔ လုိပါတယ္။ တပ္မေတာ္အတြင္းက စစ္မွန္တ့ဲ စိတ္ထား ရွိၾကတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေနနဲ႔လည္း အမွန္တကယ္ လြတ္လပ္ၿပီး ဖြံံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ႀကီး ျဖစ္လာေရး လုပ္ေဆာင္ၾကဖုိ႔ အခ်ိန္ေရာက္ပါၿပီ။”
အခုခ်ိန္ဟာ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုေတြ အပါအ၀င္ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ရွိတဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြအတြက္ ေတာ္လွန္ ပုန္ကန္ၾကဖုိ႔ အခြင့္အခါေကာင္း ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဒီအခြင့္အေရးကုိ လက္လြတ္ဆုံး႐ႈံး မခံၾကဖုိ႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ႐ုိရာဘာကာက တုိက္တြန္းပါတယ္။ အဲဒီလုိ ဒီမုိကေရစီ အေရးအတြက္ ေတာ္လွန္ ပုန္ကန္သူေတြဘက္မွာ ကမၻာ့မိသားစုႀကီးက ရွိေနမွာ ျဖစ္သလုိ သူတုိ႔ကုိ ေထာက္ခံအားေပးၾကမွာပါလုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာစစ္အစုိးရက အခုႏွစ္အတြင္း က်င္းပဖုိ႔ စီစဥ္ေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ တရားမွ်တၿပီး သက္ဆုိင္သူေတြ အားလုံး ပါ၀င္ႏုိင္ေအာင္ ဖန္တီးေပးဖုိ႔ အာဆီယံႏုိင္ငံ အတြင္းက ေခါင္းေဆာင္ေတြ အပါအ၀င္ ကမၻာ့တုိင္းျပည္ အသီးသီးက ၀ုိင္း၀န္း ေတာင္းဆုိေနၾကတဲ့ အခ်ိန္မွာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ေဒနာ ႐ုိရာဘာကာက အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္ကုိ ေျပာၾကားတဲ့အထဲ အခုလုိ ထည့္သြင္း ေျပာဆုိသြားတာပါ။
ျမန္မာစစ္အစုိးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ဥပေဒေတြက တရားမွ်တမႈ မရွိတဲ့အျပင္ ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ပါ၀င္ခြင့္ မရွိေအာင္ တမင္ လုပ္ႀကံေရးဆြဲ ထားတာေၾကာင့္ ဒီဥပေဒေတြကုိ ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္တဲ့ အေနနဲ႔ စစ္အစုိးရအေပၚ ပုိမုိျပင္းထန္တဲ့ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ေပးဖုိ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလဆန္းပုိင္းတုန္းက အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၉ ဦးက သမၼတ အုိဘားမားကုိ စာေရးသား ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကပါတယ္။ ( ဗီြအိုေအ )
“တုိင္းျပည္အတြင္းက အေျခအေနေတြ တုိးတက္ ေကာင္းမြန္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ျမန္မာအစုိးရကုိ က်ေနာ္တုိ႔ တုိက္တြန္းထားပါတယ္။ လက္ရွိ စစ္အစုိးရက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ စည္မ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြ၊ လုပ္ထုံး လုပ္နည္းေတြက အေရးပါတဲ့ လူပုဂၢဳိလ္၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြကုိ ခ်န္လွပ္ထားခဲ့သလုိ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီလုိ နည္းဥပေဒေတြ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့အေပၚ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ သေဘာထားနဲ႔ ဒါကုိ ျပန္လည္သုံးသပ္ဖုိ႔အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔က ေတာင္းဆုိထားတာပါ။”
ဂ်ပန္အစုိးရ အေနနဲ႔က အခုလို တုိက္တြန္းေျပာဆုိ႐ုံပဲ လုပ္ေဆာင္ေနမွာလား၊ ဒီထက္ပုိၿပီး ဘာေတြမ်ား လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ အစီအစဥ္ ရွိပါသလဲဆုိတဲ့ အေမးအေပၚမွာေတာ့ မစၥတာ ဟီတာႏုိဘူးက…
“ျမန္မာစစ္အစုိးရ အရာရွိေတြနဲ႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံခ်င္း ေတြ႕ဆုံၿပီးေတာ့လည္း က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္၊ သေဘာထားေတြကုိ ေျပာျပၿပီးပါၿပီ။ ျမန္မာ့အေရး ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းတဲ့ ေနရာမွာ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မႈေတြ ရွိဖုိ႔အတြက္လည္း တျခားႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က အဆင္သင့္ ရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ အေျခအေနေတြ တုိးတက္ေကာင္းမြန္ လာတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔က လုိလားတာ ျဖစ္ေပမဲ့ ဒီကိစၥကုိ ဘယ္လုိ ခ်ဥ္းကပ္ လုပ္ေဆာင္မယ္ဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔ သတိထားရပါမယ္။ ဒီအေပၚမွာေတာ့ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ကုိယ္တုိင္ကပဲ အဆုံးအျဖတ္ ေပးပါလိမ့္မယ္။”
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အခုႏွစ္အတြင္း က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ တကြ တျခား သက္ဆုိင္သူ အဖြဲ႕အစည္းအားလုံး ပါ၀င္ခြင့္မရရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ေပးေနတဲ့ အကူအညီေတြ ရပ္ဆုိင္းထားမယ္လုိ႔ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးလွျမင့္က တဆင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လကုန္ပုိင္းမွာ ဂ်ပန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကတ္ဆုယာ အုိကာဒါက ေျပာၾကားခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေတာ့ လူထုလက္ထဲ ေရာက္ႏုိင္မယ့္ လူသားခ်င္း စာနာတဲ့ အကူအညီေတြကုိ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ ဆက္ေပးသြားမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ မစၥတာ ဟီတာႏုိဘူးက ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကေတာ့ အကူအညီ ႀကီးႀကီးမားမားေတြ မေပးဘူး ဆုိတာကုိ ထပ္ျဖည့္ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒါက ဘာကုိဆုိလုိသလဲ ဆုိေတာ့ NGO အဖြဲ႕အစည္းေတြက တဆင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ေပးေနတဲ့ အကူအညီေတြဟာ အကန္႔အသတ္နဲ႔ ျဖစ္ေနၿပီး လူထုကုိ တုိက္႐ုိက္ အက်ဳိးရွိေစမယ့္ လူသားခ်င္း စာနာမႈ အကူအညီေတြသာ ျဖစ္တယ္ ဆုိတာပါပဲ။ ဒီအကူအညီေတြကုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဆက္ေပးသြားမွာပါ။ စစ္အစုိးရကုိ အကန္႔အသတ္မရွိ အကူအညီေတြ အမ်ားႀကီးေပးဖုိ႔ ဆုိတာကေတာ့ လုံး၀ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။”
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အခုႏွစ္အတြင္း စစ္အစုိးရက က်င္းပဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ လြတ္လပ္ တရားမွ်တၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္း အားလုံး ပါ၀င္ႏုိင္ဖုိ႔ အတြက္လည္း ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ယူကီအုိ ဟတုိယာမ (Yukio Hatoyama) နဲ႔ မေလးရွား ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ နာဂ်စ္ဘ္ ရာဇတ္ခ္ (Najib Razak) တုိ႔ကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလ ၂၀ ရက္ေန႔က ပူးတြဲေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ ေတာင္းဆုိခဲ့ပါေသးတယ္။
ဂုိခ်ဳပ္ေတာင္ရဲ႕ ဂ်ပန္ခရီးစဥ္အတြင္း တျခား အာဆီယံ အေရးကိစၥေတြကုိလည္း ဂ်ပန္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္ခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
အာရွေဒသအတြင္းက ကမၻာ့အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံေတြ ျဖစ္လာၾကတဲ့ တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယ ႏွစ္ႏုိင္ငံတုိ႔ရဲ႕ ေဒသတြင္းမွာ စီးပြားေရးအရ ထုိးေဖာက္ ၀င္ေရာက္လာမႈေတြကို ရင္ဆုိင္ ရပ္တည္ႏုိင္ဖုိ႔ Asean Community ဆုိတဲ့ အာဆီယံ လူမႈအသုိင္းအ၀ုိင္းကို လာမယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္ဖုိ႔ အာဆီယံဘက္က သႏၷိ႒ာန္ခ် လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လုိ႔ ဂ်ပန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးနဲ႔ ေတြ႕ဆုံတဲ့အခါမွာ ဂုိခ်ဳပ္ေတာင္က ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ဒီကိစၥေတြ ေအာင္ျမင္ေအာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ ေနရာမွာ အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံတခုျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ႏုိင္ငံေရး မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥက ဆူးေျငာင့္ခလုတ္အျဖစ္ ရွိေနတာေၾကာင့္ ျမန္မာ့ျပည္တြင္းေရး ေျပလည္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမယ္ဆုိတာ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေယဘုယ်အားျဖင့္ သေဘာေပါက္ လက္ခံထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမ့ဲ စစ္အစိုးရက သူတို႔စီစဥ္ထားတဲ့အတုိင္း ေရြးေကာက္ပြဲကုိ သူတုိ႔လူေတြနဲ႔ သူတုိ႔ လက္သိပ္ထုိး က်င္းပသြားခဲ့ရင္ အနာဂတ္မွာ စစ္အစုိးရကုိ အာဆီယံနဲ႔ ေဒသတြင္း ေခါင္းေဆာင္ေတြက ဘယ္လုိ ဆက္ဆံသြားၾကမလဲ ဆုိတဲ့ကိစၥကေတာ့ စိတ္၀င္စားစရာပဲလုိ႔ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူေတြက ေ၀ဖန္ သုံးသပ္ေနၾကပါတယ္။ ( ဗီြအိုေအ )
ဥပေဒ ကြ်မ္းက်င္သူတဦးျဖစ္တဲ့ NLD ေျပာခြင့္ရသူ ဦးဉာဏ္၀င္းကလည္း လက္ရိွ ဥပေဒအတုိင္းဆိုရင္ ပါတီ မွတ္ပံုမတင္ရင္ အလိုအေလ်ာက္ ပ်က္ျပယ္တဲ့ သေဘာပဲရိွၿပီး အစုအဖဲြ႕ ဆက္တည္ရိွေနမႈအေပၚ အေရးယူရမယ္ဆိုတဲ့ ဥပေဒ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ဳိး ဘာမွမေတြ႕ရဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တုိ႔ ျပင္ဆင္မႈ မလုပ္ဘူးဗ်၊ လုပ္စရာ မလိုဘူးလို႔ က်ေနာ္တုိ႔က သတ္မွတ္ထားတာ။ ဥပေဒအရ အလုိအေလ်ာက္ Cancel ျဖစ္ေတာ့လည္း အလုိအေလ်ာက္ ျဖစ္ေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔က ဒီအတြက္ လုိက္လုပ္ေပးစရာ မရွိဘူး။”
အကယ္၍မ်ား ေမလ ၇ ရက္ေန႔မွာ သူတို႔က သူ႔ဥပေဒအရ အလုိအေလ်ာက္ Cancel ျဖစ္တယ္၊ ပါတီဆုိင္းဘုတ္ေတြ တင္ခြင့္မေပးဘူး၊ အလံေတြ တင္ခြင့္မေပးဘူး၊ ႐ုံးေတြ ဖြင့္ခြင့္မေပးေတာ့ဘူး ဆုိရင္ေရာ အန္ကယ္တို႔ ဘာမ်ား စဥ္းစားမႈရွိပါလဲ။
“အဲဒီလုိ ခြင့္မေပးဖုိ႔ကိစၥ ဘယ္ဥပေဒမွာမွ က်ေနာ္ေတာ့ မေတြ႕ဘူးဗ်။”
ဥပေဒမွာက ဘယ္လုိဆုိထားလဲခင္ဗ်၊ အကယ္၍ ေမလ ၇ ရက္ေန႔က်ရင္ ႏုိင္ငံေရးပါတီ တရပ္အေနနဲ႔ မရွိေတာ့ဘူးလို႔ သေဘာ မသက္ေရာက္ေနဘူးလား။
“သက္ေရာက္ပါတယ္။”
သက္ေရာက္ေနေတာ့ အဲဒါ သူတုိ႔အေနနဲ႔ တျခား Action ေတြဘာေတြ လုပ္ရမယ္ဆုိတဲ့ ရည္ၫႊန္းခ်က္ေတြေရာ မရွိဘူးလားခင္ဗ်။
“အဲဒီရည္ၫႊန္းခ်က္ေတြလည္း ဥပေဒမွာ မရွိဘူး။”
ဦး၀င္းတင္ကေတာ့ အခုလက္ရိွ ေရြးေကာက္ပဲြ ဥပေဒေရာ၊ ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပံုပါ ဥပေဒေတြဟာ မတရားတဲ့ ဥပေဒေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔ရပ္တည္ခ်က္ လုပ္ရပ္ေတြကို ဒီဥပေဒေတြနဲ႔ စံႏႈန္းထား သတ္မွတ္တာမ်ဳိး လက္မခံႏိုင္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။
“က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ဥပေဒေဘာင္အတြင္းမွာ ဆုိတာ ဘာလဲဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က တရားဥပေဒ ေဘာင္အတြင္းမွာ ရွိတယ္၊ ရပ္တည္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္မယ္တို႔၊ ပါတီ မွတ္ပုံတင္မယ္ဆုိတဲ့ လူေတြရဲ႕ ဥပေဒေဘာင္အတြင္း ဆုိတာက ၂၀၀၈ ဥပေဒေဘာင္အတြင္း၊ ၂၀၀၈ အေျခခံ ဥပေဒကေန ခ်တဲ့ ေဘာင္အတြင္း ျဖစ္မယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ တရားဥပေဒ ေဘာင္အတြင္းမွာ ရွိတယ္။ တရားမွ်တျခင္း၊ လြတ္လပ္ျခင္းဆိုတဲ့ ေဘာင္အတြင္းမွာ ရွိတယ္လုိ႔ က်ေနာ္က ယူဆတယ္။”
အန္ကယ္တို႔အေနနဲ႔ အလံမခ်ဘူး၊ ဆုိင္းဘုတ္ကုိလည္း မျဖဳတ္ဘူး၊ ဒီအတုိင္းထားမယ္ဆုိရင္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တုန္းက အန္ကယ္တို႔ တကယ္တမ္း ေႂကြးေၾကာ္ၿပီး လႈပ္ရွားခဲ့ၾကတဲ့ မတရားတဲ့ ဥပေဒေတြကို ဆန္႔က်င္ေရးဆိုတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚကုိ ေရာက္မသြားႏုိင္ဘူးလား ခင္ဗ်။
“မတရားတဲ့ ဥပေဒေတြကေတာ့ ရွိေနၿပီ။ ေဒၚစုကေနၿပီးေတာ့ ဒီဥပေဒေတြ ထြက္ကတည္းက ေျပာခဲ့တဲ့စကား ၂ ခြန္း ရွိပါတယ္။ ဒီဥပေဒေတြက မတရားဘူး၊ မတရားဘူးဆိုရင္ က်ေနာ္တုိ႔က မတရားတဲ့ အမိန္႔အာဏာ ဟူသမွ် ဖီဆန္ၾကဆုိတဲ့ သေဘာထား၊ လမ္းေၾကာင္း လုပ္ငန္းစဥ္ဟာ က်ေနာ္တုိ႔ ရွိေနတဲ့ သုိ႔မဟုတ္ ဒီလမ္းစဥ္အတုိင္းပဲ ဆက္ၿပီးေတာ့ ကုိင္စြဲဦးမယ္လို႔ ဆုံးျဖတ္ရင္ အေထြအထူး စဥ္းစားစရာ မလုိေတာ့ဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ ဒီဥပေဒေတြက မတရားတဲ့ ဥပေဒေတြ ျဖစ္ေနတာကုိး။
“သုိ႔ေသာ္ က်ေနာ္တို႔က အဲဒီဟာကို လုပ္ငန္းစဥ္အေနနဲ႔ ကိုင္စြဲေသးသလား၊ ကုိင္စြဲလုိ႔ ရေသးသလား၊ ကုိင္စြဲဦးမလား ဆိုတာကေတာ့လည္း အဓိက ျဖစ္ေနျပန္တယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ ၀ိညာဥ္အားျဖင့္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ထဲမွာ ဒီအႏွစ္ ၂၀ ကာလပတ္လုံး ရွိခဲ့တယ္။ သုိ႔ေသာ္ အဲဒါကို က်ေနာ္တုိ႔ လႈပ္ရွားမႈ အေနနဲ႔ ကုိင္စြဲမလား၊ မကုိင္စြဲဘူးလား ဆိုတာကေတာ့ အဆင့္တဆင့္ျဖစ္မယ္၊ သုိ႔မဟုတ္လည္း က႑သစ္တခု ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ အဲဒီလုိပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”
NLD အေနနဲ႔ ေမလ ၇ ရက္ေက်ာ္လို႔ ဥပေဒအရ အလိုအေလ်ာက္ ပါတီပ်က္ျပယ္ခ်ိန္မွာ ရိွထားတဲ့ အစုအဖဲြ႕ေတြနဲ႔ လူထုအက်ဳိးျပဳလုပ္ငန္း၊ လူမႈကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္သြားမယ္လို႔ ဆိုသလို တဘက္မွာလည္း ႏိုင္ငံေရးအရ ဆက္ရိွေနဦးမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအစုအဖဲြ႕ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအရ ဘယ္လို ရပ္တည္လႈပ္ရွားမလဲ ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္ အေသးစိတ္ အတိအက်ကုိေတာ့ ပါတီေခါင္းေဆာင္ပိုင္း ၾကားမွာ သေဘာထား က်ထားပံု မရေသးပါဘူး။ ( ဗီြအိုေအ )
“က်ေနာ္ကလည္း ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းတဦး ျဖစ္ခဲ့ဖူးေတာ့ အေတြ႔အၾကံဳလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ လုပ္မယ့္ အေနအထားအေပၚ မူတည္ၿပီး ဘယ္လိုအႏၲရာယ္ ရွိတယ္ဆိုတာကို သေဘာေပါက္ၿပီးသားပါ။ သို႔ေသာ္လည္း အခ်ိန္အခါက က်ေနာ္တို႔ ေၾကာက္ေနလို႔ မရဘူး။ လုပ္စရာ ရွိတာကို လုပ္ရေတာ့မယ္လို႔ ျမင္လို႔ပါ။ 'ဒီလိုလုပ္တာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာဖို႔နဲ႔အတူ ဒီမိုကေရစီ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚ ေရာက္လာဖို႔ပါ။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ အေျခခံ ဥပေဒက စစ္မွန္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ မရႏိုင္ဘူး ယူဆလို႔ လုပ္တာပါ” ဟု သူက ဆိုသည္။
တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားမႈကို ဥပေဒေဘာင္အတြင္းက လုပ္ကိုင္သြားမည္ျဖစ္ကာ၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီႏွင့္ မေကြးတိုင္း ခရီးစဥ္မ်ားျဖင့္ စတင္မည္ျဖစ္ၿပီး ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ ၾကံဳေတြ႔ေနသည့္ အာဏာပိုင္မ်ား၏ ဖိႏွိပ္မႈ၊ ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈအျပင္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အတင္းအဓမၼ မဲေပးခိုင္းျခင္းမ်ားကို လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈအျဖစ္ ေဖာ္ထုတ္သြားမည္ဟု သိရသည္။
“ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြရဲ႕ မိသားစုကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေထာက္ပံ့မယ္။ သူတို႔ရဲ႕အိမ္ကို သြားၿပီး ေဆြေႏြးမယ္၊ ႏွစ္သိမ့္မယ္၊ အားေပးမယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး force မရွိဖို႔၊ လြတ္လပ္စြာ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားရွိဖို႔ ေျပာျပေဆြးေႏြးမယ္။ အဲဒါမ်ဳိးေတြ ၾကံဳေတြ႔ရရင္လည္း က်ေနာ္တို႔ကို အေၾကာင္းၾကားဖို႔နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ကတဆင့္ ဒီကိစၥေတြကို သိသင့္သိထိုက္တဲ့ လူေတြကုိ ေျပာျပဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ကုိခုိင္စိုးက ေျပာသည္။
သူ၏လုပ္ငန္း၌ ဝန္းရံေပးမည့္သူမ်ား ရွိေနၿပီး ယခုအခ်ိန္တြင္ တဦးတည္းတာဝန္ခံ၍ လုပ္ကိုင္မည္ျဖစ္ကာ၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ မစုစုေႏြး အက်ဥ္းက်ေနသျဖင့္ သူမ၏ လုပ္ငန္းမ်ားအား ကြက္လပ္ျဖည့္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သူက ဆုိသည္။
ကိုခိုင္စိုးသည္ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္တြင္ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ အထူးတရား႐ံုးက အေရးေပၚ စီမံခ်က္ အက္ဥပေဒ - ပုဒ္မ ၅ (ည)၊ တရားမဝင္ အဖဲြ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈ - ပုဒ္မ ၁၇ (၁) ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံရၿပီး၊ ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္တြင္ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သည္။ ေထာင္မွ လြတ္ေျမာက္လာၿပီးေနာက္ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ကာ၊ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္တြင္ NLD အဖြဲ႔ဝင္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။
သူက “က်ေနာ္ ေထာင္က ထြက္လာၿပီးေနာက္ပိုင္း အရမ္းဆင္းရဲတဲ့ ကေလးေတြ၊ ပညာေရး တပိုင္းတစနဲ႔ ေက်ာင္းထြက္ၿပီး လမ္းေဘးေရာက္ေနတဲ့ ကေလးေတြကို အလႉရွင္ေတြရွာၿပီး အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း လုပ္ငန္းတခုခု သင္ေပးတာေတြ၊ စီးပြားေရး အခက္အခဲေၾကာင့္ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ေနတဲ့ မိန္းကေလးေတြ လမ္းမွန္ေရာက္ေအာင္ စည္း႐ံုးၿပီး ဆံပင္ညႇပ္သင္တန္းေပးၿပီး အလုပ္လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ကူညီတာေတြကို လုပ္ခဲ့ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။ နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ)
သို႔ေသာ္လည္း ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔ဟာ လက္နက္အေရာင္းအ၀ယ္ ရွိေနတဲ့အတြက္ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္တယ္လုိ႔ေတာ့ မစၥတာ ခေရာ္လီက အခုလို ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။
“အဲဒီအစီရင္ခံစာကို က်ေနာ္တုိ႔ ဆန္းစစ္ေလ့လာျခင္း မရွိဘဲနဲ႔ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ဒီအခ်က္ကို မွတ္သားထား႐ုံပဲ လုပ္ႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ သိၾကတဲ့ အတုိင္းပါပဲ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေတြ အားလုံးဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ဆက္ဆံတဲ့အခါ အထူးသတိထားၿပီး ပြင့္လင္း ျမင္သာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ တာ၀န္ရွိပါတယ္။
“ၿပီးေတာ့ ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ ျမန္မာ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား စစ္ေရး ဆက္ႏြယ္မႈေတြ ရွိေနတာကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနတာ အေတာ္ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ ျမန္မာအပါအ၀င္ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံေတြ အားလုံးဟာ လုံၿခဳံေရး ေကာင္စီရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ၁၇၁၈ နဲ႔ ၁၈၇၄ တို႔ကို လုိက္နာ ေစာင့္ထိန္းၾကဖုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”
ကုလသမဂၢ လုံၿခဳံေရးေကာင္စီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ ၁၇၁၈ နဲ႔ ၁၈၇၄ ဆုိတာေတြဟာ စစ္လက္နက္ ပစၥည္းနဲ႔ ေလာင္စာေတြကို ေျမာက္ကိုရီးယားကို မတင္ပို႔ရဘူး၊ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ အေရာင္းအ၀ယ္ မလုပ္ရဘူး၊ ဒီပစၥည္းေတြ တင္ေဆာင္လာတယ္လို႔ ယူဆရတဲ့ သေဘၤာေတြကုိ တက္ေရာက္ၿပီး ရွာေဖြစစ္ေဆးခြင့္ ရွိတယ္ဆုိၿပီး ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္တခါ ျမန္မာဘက္က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ မလုပ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ လက္ရွိက်င့္သုံးေနတဲ့ အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ မူ၀ါဒကို ျပန္လည္သုံးသပ္ဖုိ႔ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြက ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ (Hillary Clinton) ကို ေမတၱာရပ္ခံ ေနၾကပါတယ္။ ဒီမူ၀ါဒသစ္ဟာ အလုပ္မျဖစ္တဲ့အတြက္ သုံးသပ္ရမယ့္အခ်ိန္ ေရာက္ၿပီလား ဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း မစၥတာ ခေရာ္လီက အခုလို ေျဖၾကားသြားပါတယ္။
“ေျပာရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပႆနာက တႏွစ္အတြင္း ဖန္တီးခဲ့တဲ့ ျပႆနာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆုိေတာ့ တႏွစ္တည္း ေျဖရွင္းလုိ႔ ရႏုိင္မွာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ မူ၀ါဒကို အႏုလုံ ပဋိလုံ သုံးသပ္ၿပီးမွ ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရး မူ၀ါဒကို ေျပာင္းလဲ က်င့္သုံးခဲ့တာပါ။ ဒီလို ေျပာင္းလဲခဲ့ရတာဟာ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရရင္ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈ တခုတည္းနဲ႔ ဘာရလဒ္မွ ေပၚထြက္မလာလို႔ပါပဲ။
“က်ေနာ္တုိ႔ဟာ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အဆင့္ျမင့္ ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ၿပီး အက်ဳိးစီးပြား ျဖစ္ထြန္းေရးနဲ႔ စုိးရိမ္ပူပန္စရာေတြကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔နဲ႔ ရွည္ရွည္လ်ားလ်ား ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးမႈေတြကို ဆက္လက္ လုပ္ၾကရဦးမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာခဲ့သလုိပါပဲ၊ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ မၾကခင္က လုပ္ရပ္တခ်ဳိ႕ေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ စိတ္ပ်က္ခဲ့ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိတ္ပ်က္ခဲ့ရတာပါ။
“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စိန္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနပါတယ္။ ဒါေတြကို သူတုိ႔ ျပည္တြင္းမွာ ေျဖရွင္းၾကရပါလိမ့္မယ္။ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အစိတ္အပုိင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးၾကရပါလိမ့္မယ္။ ႏုိင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္မွာ ပါ၀င္ခြင့္ ရွိသူေတြ၊ ပါ၀င္ႏုိင္သူေတြ ပုိမ်ားလာေအာင္ ဖြင့္ေပးရပါလိမ့္မယ္။”
အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္က ရီပတ္ဘလီကန္အမတ္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ဂ်က္ဂရက္တုိ႔၊ မစ္ခ်္ မက္ေကာ္နယ္လ္တုိ႔လုိ ပုဂၢိဳလ္ေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံ အေပၚမွာ အေမရိကန္ အစိုးရ လက္ရွိက်င့္သုံးေနတဲ့ မူ၀ါဒကို ျပန္လည္သုံးသပ္သင့္ၿပီ ဆုိၿပီး မၾကာခဏ ေမတၱာရပ္ခံေနၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ( ဗီြအိုေအ )
လာေရာက္ လည္ပတ္ ၾကေသာ သူငယ္ခ်င္းမ်ား
ႏိုင္ငံေရး သီခ်င္းေတြ နားဆင္လို႔ရေအာင္၊
စိတ္ၾကိဳက္ Download ဆြဲလို႔ရႏိုင္ဖို႔ အတြက္
NLD သည္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီ အျဖစ္ တရား၀င္ မွတ္ပံုတင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏိုင္ရခ့ဲသည့္ ပါတီ ျဖစ္သည္။ ယခု ျပန္လည္ မွတ္ပံုမတင္ပါက ႏိုင္ငံေရး ပါတီ အျဖစ္မွ ပယ္ဖ်က္မည္ဟု မတ္လတြင္ ျပ႒ာန္းလုိက္သည့္ ဥပေဒသည္ NLD အေပၚ အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈ မရွိေၾကာင္း တားျမစ္မိန္႔ ထုတ္ေပးရန္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဗဟိုတရားရံုးကို ဦးတိုက္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။
“တရား႐ံုးခ်ဳပ္ ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးက သူတို႔ ဆက္လုပ္ေနပါတယ္၊ အက်ဳိးအေၾကာင္းကို တယ္လီဖုန္းနဲ႔ ျဖစ္ျဖစ္ စာနဲ႔ ျဖစ္ျဖစ္ ဆက္သြယ္ပါ့မယ္ ေျပာေပမယ့္ ဘယ္အခ်ိန္မွာ အေၾကာင္း ျပန္မယ္ ဆိုတာေတာ့ အတိအက် မေျပာဘူး” ဟု NLD ေျပာခြင့္ရ ပုဂၢဳိလ္ ဦးဉာဏ္၀င္းက ရွင္းျပသည္။
NLD ၏ ေနာက္ထပ္ တရားစြဲဆိုခ်က္ တခုမွာ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏိုင္ရသည့္ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ တရား၀င္ ရပ္တည္ခြင့္ကို ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒက ပယ္ဖ်က္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ သက္ဆုိင္သည္ဟု ဦးဉာဏ္၀င္းက ေျပာသည္။
“ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒသစ္ရဲ႕ ပုဒ္မ ၉၁ က ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကို ပယ္ဖ်က္လိုက္တဲ့ အတြက္ သူတို႔ေတြရဲ႕ တရား၀င္ ရပ္တည္ခြင့္ကို ထိခိုက္သြားေစတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူေပးဖို႔ တရားမ အမႈ စြဲခဲ့တာပါ” ဟု ဦးဉာဏ္၀င္းက ေျပာသည္။
ေရွ႕ေန ဦးၾကည္ဝင္း၊ ေဒၚခင္ေဌးၾကြယ္ႏွင့္ ဦးေက်ာ္ဟိုးတို႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ဗဟိုတရား႐ံုးခ်ဳပ္တြင္ အဆိုပါ အမႈ ၂ မႈကို ယမန္ေန႔ နံနက္ ၁၀ နာရီက သြားေရာက္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
NLD သည္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္တြင္ မွတ္ပံု မတင္ရန္ မတ္လ ၂၉ ရက္ေန႔က ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ခဲ့သည္။ ( ဧရာ၀တီ )